Hoe communiceert een voetbaltrainer op het veld met een speler die doof of slechthorend is? En hoe zorgen teamgenoten ervoor dat een dove of slechthorende speler meedoet op en naast het veld? Op Werelddovendag lanceren KNVB en Ongehoord Sportief de tipkaarten voor het amateurvoetbal: praktische handvatten voor spelers, trainers en horende teamgenoten om samen te voetballen.
Ongeveer 1,5 miljoen Nederlanders zijn doof of slechthorend (DSH), bijna 10% van de bevolking. Toch sporten ze minder dan de rest van Nederland: nog geen 30% sport wekelijks, tegenover bijna 60% van de totale bevolking. Ook het lidmaatschap van een sportvereniging blijft achter. Met de voetbal specifieke tipkaarten willen KNVB en Ongehoord Sportief drempels verlagen, zodat voetbal toegankelijk is voor iedereen!
Concrete handvatten voor op het veld
De tipkaarten bieden trainers, teamgenoten en DSH-voetballers concrete en eenvoudig toepasbare tips. Je leest bijvoorbeeld welke vragen je kunt stellen om de training toegankelijker te maken. Ook krijg je tips om je communicatie zichtbaarder te maken met mimiek, gebaren en lichaamsstaal. Daarnaast lees je hoe je er tijdens de training en in de kleedkamer voor zorgt dat iedereenonderdeel is van het team.
Bij de ontwikkeling van de tipkaarten haalden we input en feedback op bij dove en slechthorende voetballers, trainers en scheidsrechters.
In de praktijk: TVC’28 uit Tubbergen
De eerste tipkaarten zijn onlangs overhandigd bij TVC’28 uit Tubbergen. Daar draaiden de slechthorende zussen Cato (15) en Mies Hansté (14) afgelopen seizoen moeiteloos mee in JO15-1. Na hun hele leven bij TVC’28 te hebben gevoetbald, spelen Cato en Mies inmiddels respectievelijk bij Go Ahead Eagles en FC Twente. Voor hun teamgenoten en trainers bij TVC’28 was het geen enkel issue dat beide talentvolle zussen een gehoorbeperking hebben. Ze leerden hun communicatie zodanig aan te passen om Cato en Mies goed te kunnen bereiken.
Cato geeft aan vooral gezien te willen worden als speler: “Ik heb geen speciale behandeling nodig, maar wil wel als speler en mens gezien worden.” Op het veld hoort ze niet altijd alles even goed — bijvoorbeeld als iemand met de rug naar haar toe praat, of bij harde wind — zonder dat dit haar beleving van het spel verandert: “Het maakt mij niet minder. Ik ‘mis’ niets, maar heb gewoon een andere manier van luisteren nodig.”
Mies wil een voorbeeld zijn voor alle slechthorende en dove kinderen. “Laten zien dat je alles kan bereiken. Ik ben heel blij dat ik de overstap heb mogen maken naar FC Twente MO17. Vooral omdat mijn gehoorbeperking geen invloed daarop heeft gehad. Ik kan nu echt alles uit mezelf halen om de top te bereiken. Dat is ook mijn droom. Nu ik eenmaal die stap heb gemaakt zit er maar één ding op: de mensen over de hele wereld laten zien dat een beperking geen belemmering is voor talent en hard werken.”
Ook teamgenoten Liam Albers en Tijn Potijk (beiden 14) ervaarden in de praktijk weinig verschil. Liam combineerde een schreeuw met een handgebaar: “Dat is voetbaltaal, dat doe ik bij elke teamgenoot.” Tijn wees met zijn armen als hij iets wilde aangeven: “Ze wisten meteen wat ik bedoel.”
Trainer Koen Leemhuis heeft als trainer van het selectieteam JO15-1 van TVC’28 beide zussen onder zijn hoede gehad. Mies kende hij al langer uit de JO8 en JO10.
Hij constateert dat de aanpak niet alleen Cato en Mies ten goede komt, maar het hele team: ” We zijn ons veel bewuster van dingen geworden. Zoals de oefeningen duidelijk voordoen, heel goed articuleren als je iets uitlegt, veel meer 1 op 1 bezig zijn met spelers. Dat werkt niet alleen voor Cato en Mies beter, maar ook voor de rest van het team. In plaats van alles maar over het veld te schreeuwen, benaderen we iedereen juist heel rustig, met de juiste toon.”
Benieuwd naar het hele verhaal van Cato en Mies? Lees het dan hier verder
Tipkaarten downloaden
De tipkaarten zijn gratis te downloaden via de website van Ongehoord Sportief en de KNVB. Er zijn losse kaarten voor de dove of slechthorende voetballer zelf, voor horende teamgenoten en voor trainers, zodat elke club er direct mee aan de slag kan.
Bekijk hier de tipkaart voor de dove of slechthorende voetballer, voetbaltrainer en horende teamgenoot
